خرابی‌های رایج بردهای الکترونیکی و راه‌های تشخیص

بردهای الکترونیکی به‌دلیل نوسان برق، گرمای زیاد، قطعات نامرغوب، لحیم‌کاری ضعیف و رطوبت دچار خرابی می‌شوند. رایج‌ترین مشکلات شامل خرابی منبع تغذیه، خازن‌ها، لحیم‌سرد، آسیب آی‌سی‌ها، اتصال کوتاه و قطع‌شدن مسیرهای PCB است. برای تشخیص، از بررسی چشمی، اندازه‌گیری ولتاژ و ریپل با مولتی‌متر، تست پیوستگی، کنترل دمای قطعات و تعویض قطعه مشکوک استفاده کنید. همیشه از پاور و مرحله‌به‌مرحله جلو بروید؛ این روند عیب را سریع‌تر پیدا کرده و خطای تعویض قطعات را کم می‌کند. قطعات را از آگنیز تهیه کنید.

بردهای الکترونیکی قلب تپنده‌ی دستگاه‌های مدرن هستند. از ساده‌ترین تجهیزات خانگی تا پیچیده‌ترین سیستم‌های صنعتی، همگی به عملکرد صحیح برد الکترونیکی وابسته‌اند. با این حال، عوامل مختلفی مانند گرما، نوسانات برق، کیفیت پایین قطعات و شرایط محیطی نامناسب می‌توانند باعث خرابی برد شوند.
آشنایی با خرابی‌های رایج بردهای الکترونیکی و یادگیری روش‌های تشخیص آن‌ها، به تعمیرکار کمک می‌کند سریع‌تر به منبع مشکل برسد، از تعویض اشتباه قطعات جلوگیری کند و هزینه تعمیر را کاهش دهد.
 

فهرست مطالب

  - دلایل اصلی خرابی بردها
  - خرابی منبع تغذیه
  - خرابی خازن‌ها
  - لحیم‌سرد و اتصالات معیوب
  - خرابی آی‌سی‌ها
  - اتصال کوتاه
  - آسیب مسیرهای PCB
  - رطوبت، گردوغبار و خوردگی
  - روش‌های اصولی عیب‌یابی
  - جمع‌بندی نهایی
 

دلایل اصلی خرابی بردهای الکترونیکی

بیشتر خرابی‌های برد الکترونیکی تصادفی نیستند و معمولاً به دلایل مشخصی رخ می‌دهند. شناخت این عوامل کمک می‌کند از بروز خرابی‌های مشابه در آینده جلوگیری شود.
  - نوسانات و شوک‌های الکتریکی
  - گرمای بیش از حد قطعات
  - کیفیت پایین لحیم‌کاری
  - رطوبت و شرایط محیطی نامناسب
  - استفاده از قطعات غیراستاندارد
 

خرابی منبع تغذیه

منبع تغذیه اولین و مهم‌ترین بخشی است که باید در فرآیند عیب‌یابی بررسی شود. اگر ولتاژها صحیح نباشند، حتی سالم‌ترین برد هم کار نخواهد کرد.
 

نشانه‌های خرابی پاور

  - روشن نشدن کامل دستگاه
  - ریست شدن مداوم
  - داغ شدن غیرعادی ترانزیستورها و آی‌سی‌های پاور
 

روش تشخیص

اندازه‌گیری ولتاژ خروجی با مولتی‌متر، بررسی ریپل ولتاژ و تست خازن‌های الکترولیتی از مهم‌ترین مراحل تشخیص خرابی پاور هستند.
 

خرابی خازن‌ها

خازن‌ها به‌ویژه نوع الکترولیتی، عمر محدودی دارند و به مرور زمان ظرفیت خود را از دست می‌دهند. این موضوع یکی از رایج‌ترین دلایل خرابی بردهای الکترونیکی است.
بادکردگی، نشت مایع یا تغییر رنگ خازن‌ها نشانه‌های واضح خرابی هستند، اما در بسیاری از موارد خازن ظاهراً سالم است و فقط با تست مشخص می‌شود.  

لحیم‌سرد و اتصالات معیوب

لحیم‌سرد معمولاً در اثر لرزش، ضربه یا کیفیت پایین لحیم‌کاری ایجاد می‌شود. این مشکل باعث قطع و وصل شدن عملکرد دستگاه و بروز خطاهای غیرقابل پیش‌بینی می‌شود.
 

خرابی آی‌سی‌ها

آی‌سی‌ها حساس‌ترین و در عین حال حیاتی‌ترین قطعات روی برد هستند. افزایش دما، ولتاژ نامناسب یا اتصال کوتاه می‌تواند باعث سوختن آن‌ها شود.
در بسیاری از موارد، داغ شدن غیرعادی آی‌سی یا نبود سیگنال خروجی، نشانه خرابی آن است.
 

اتصال کوتاه

اتصال کوتاه معمولاً در اثر لحیم اضافی، خرابی قطعه یا نفوذ رطوبت ایجاد می‌شود و می‌تواند در چند ثانیه باعث سوختن قطعات حساس شود.
 

آسیب مسیرهای PCB

مسیرهای برد ممکن است در اثر حرارت زیاد، تعمیر غیراصولی یا خوردگی قطع شوند. این نوع خرابی معمولاً با تست پیوستگی قابل شناسایی است.
 

رطوبت، گردوغبار و خوردگی

شرایط محیطی نامناسب یکی از عوامل پنهان اما بسیار مخرب برای بردهای الکترونیکی است. رطوبت باعث خوردگی پایه‌ها و ایجاد اتصال‌های ناخواسته می‌شود.
 

روش‌های اصولی عیب‌یابی برد الکترونیکی

  - بررسی چشمی دقیق
  - اندازه‌گیری ولتاژها
  - تست پیوستگی مسیرها
  - بررسی دمای قطعات
  - تعویض قطعه مشکوک با نمونه سالم

عیب‌یابی بردهای الکترونیکی ترکیبی از دانش، تجربه و دقت است. با شناخت خرابی‌های رایج و استفاده از روش‌های اصولی، می‌توان درصد بالایی از مشکلات برد را بدون تعویض کل مدار برطرف کرد.

اگر قطعه ای از برد خراب شده میتوانید از سایت آگنیز با اطمینان کامل تهیه کنید.

همیشه از پاور شروع کنید و قدم‌به‌قدم جلو بروید، با این روند احتمال تشخیص درست خرابی به‌طور چشمگیری افزایش پیدا می‌کند.