آغاز حماسهای به نام عشق؛ در دل شب، نوری به نام حسین طلوع کرد
خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: سوم شعبان، روزی است که تاریخ اسلام شاهد طلوع یکی از درخشانترین ستارگان آسمان امامت شد؛ روزی که خانه علی(ع) و فاطمه زهرا(س) با تولد فرزندی مبارک، غرق در نور و سرور گشت. حسین بن علی(ع)، نوه پیامبر اکرم(ص)، در سال چهارم هجری قمری دیده به جهان گشود تا نامش با آزادگی، ایثار و حقیقتطلبی برای همیشه در حافظه تاریخ ماندگار شود. ولادت امام حسین(ع) تنها یک رویداد خانوادگی نبود، بلکه آغازی برای مسیری الهی بود که سرانجام آن، بیداری وجدان بشریت شد.
چراغ راه اسلام و میراث نور
امام حسین(ع)، سومین امام شیعیان، فرزند دوم امیرالمؤمنین علی(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س) و نوه گرامی پیامبر اسلام(ص) است. او از اصحاب کسا و از پنجتن آل عبا به شمار میرود و در ماجرای مباهله نیز در کنار پیامبر(ص) حضور داشت. آیه تطهیر که بر پاکی و عصمت اهلبیت(ع) گواهی میدهد، درباره این خاندان نازل شده و امام حسین(ع) یکی از مصادیق روشن آن است.
پس از شهادت امام حسن(ع)، حدود یازده سال امامت شیعیان بر عهده امام حسین(ع) قرار گرفت؛ دورانی حساس که با فشارهای سیاسی و اجتماعی حکومت اموی همراه بود.
نامی که پیامبر برگزید
روایات اسلامی نقل کردهاند که پیامبر اکرم(ص) از همان آغاز تولد امام حسین(ع)، از سرنوشت شهادتگونه او آگاه بود. رسول خدا(ص) نام «حسین» را برای این نوزاد برگزید و بارها محبت ویژه خود را نسبت به او و برادرش امام حسن(ع) آشکار ساخت. پیامبر(ص) نهتنها آنان را دوست میداشت، بلکه مسلمانان را نیز به دوستی و پیروی از آن دو سفارش میکرد. در حدیثی مشهور آمده است: «حسن و حسین سرور جوانان بهشتاند» و در روایتی دیگر، امام حسین(ع) «چراغ هدایت و کشتی نجات» معرفی شده است؛ تعابیری که جایگاه معنوی والای او را بهروشنی نشان میدهد.
نامهایش، انعکاس نور ایمان
امام حسین(ع) در منابع روایی و زیارتنامهها با القاب فراوانی یاد شده است. «سیدالشهداء»، «ثارالله»، «قتیلالعبرات» و «خامس اصحاب کسا» تنها بخشی از این عناوین هستند که هر یک، بُعدی از شخصیت الهی و رسالت تاریخی او را بازتاب میدهند. این القاب نهتنها نشاندهنده مقام معنوی امام حسین(ع) است، بلکه بیانگر پیوند عمیق او با مفاهیمی چون شهادت، مظلومیت و حقطلبی است.
آینهای از رسول خدا
در بسیاری از منابع تاریخی و حدیثی، به شباهت ظاهری امام حسین(ع) با پیامبر اکرم(ص) اشاره شده است؛ تا جایی که در برخی روایات، او شبیهترین فرد به رسول خدا دانسته شده است. این شباهت تنها به چهره محدود نبود، بلکه در اخلاق، رفتار و منش اجتماعی نیز جلوه داشت.
نقل شده است که امام حسین(ع) گاه لباس یا عمامهای از خز بر تن میکرد و موی سر و محاسن خود را خضاب مینمود. این توصیفات، در کنار سادگی و وقار رفتارش، تصویری روشن از شخصیتی متعادل و آراسته ارائه میدهد.
شگفتیها و کرامتهای نورانی امام
زندگی امام حسین(ع) با کرامتها و نشانههای الهی همراه بود. در روایات آمده است که او بهگونهای اعجازآمیز از انگشت پیامبر(ص) شیر نوشید. همچنین داستان فرشتهای به نام فطرس که بهسبب خطایی، بالهایش شکسته بود و به برکت ولادت امام حسین(ع) شفا یافت، از جمله روایتهای مشهور است. بر اساس این نقلها، فطرس مأمور شد تا سلام زائران امام حسین(ع) را به محضر او برساند.
در باور شیعیان، خداوند شفا را در تربت امام حسین(ع) و استجابت دعا را در کنار مرقد مطهرش قرار داده است؛ باوری که ریشه در روایات معتبر دارد و قرنهاست دلهای عاشقان را به کربلا پیوند زده است.
همنشینی با فقرا
امام حسین(ع) در رفتار اجتماعی، الگویی کامل از تواضع و مهربانی بود. او با مسکینان مینشست، دعوت آنان را میپذیرفت و همراه آنان غذا میخورد. حتی آنان را به خانه خود دعوت میکرد و آنچه در منزل داشت، بیدریغ در اختیارشان میگذاشت.
در روایتی آمده است که نیازمندی در حالی که امام حسین(ع) مشغول نماز بود، از او درخواست کمک کرد. امام نمازش را کوتاه کرد و هر آنچه داشت به او بخشید؛ رفتاری که نشان میدهد در نگاه او، رسیدگی به نیاز بندگان خدا جایگاهی بس والا داشت.
آزادگی در عمل
امام حسین(ع) غلامان و کنیزان خود را بهسبب خوشرفتاری آزاد میکرد. نقل شده است که کنیزی که معاویه همراه با اموال فراوان برای امام فرستاده بود، تنها بهدلیل خواندن آیاتی از قرآن و سرودن شعری درباره ناپایداری دنیا، آزاد شد و همه آن اموال نیز به او بخشیده شد.
در داستانی دیگر، کنیزی دستهگلی به امام حسین(ع) هدیه داد و امام در پاسخ، او را آزاد کرد. هنگامی که اطرافیان علت این کار را پرسیدند، امام با استناد به آیه «وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةٍ فَحَیُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا» فرمود: خداوند ما را چنین ادب کرده است.
بخشندگی بیکران و عبادت بیانتها
بخشندگی، از ویژگیهای برجسته امام حسین(ع) بود. او به گشادهدستی شناخته میشد، با این حال همواره میکوشید در کمک به دیگران، حرمت برادرش امام حسن(ع) را نگاه دارد و اندکی کمتر از او ببخشد.
در منابع تاریخی آمده است که امام حسین(ع) بیستوپنج بار پیاده به حج رفت؛ نشانهای روشن از اوج بندگی و خلوص او در عبادت.
سایههای سیاست و دیوارهای روایت
دوران زندگی امام حسین(ع) بهویژه در زمان حکومت معاویه، با فشارهای شدید سیاسی همراه بود. به همین دلیل، نقل روایت از ایشان چندان گسترده نیست و بسیاری از سخنان باقیمانده از امام، مربوط به فاصله حرکت ایشان از مدینه تا کربلاست. برخی علما معتقدند فشار امویان و ترس راویان، سبب شده بخش قابلتوجهی از روایات امام حسن و امام حسین(ع) به نسلهای بعد منتقل نشود.
آیینه اندیشه حسینی
با وجود همه محدودیتها، سخنان گرانبهایی از امام حسین(ع) در موضوعات اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی در منابع اسلامی ثبت شده است. از جمله مشهورترین آنها میتوان به این جملات اشاره کرد:«اگر دین ندارید و از روز معاد نمیترسید، در این دنیا آزاده باشید.»
«مردم بنده دنیا هستند و دین، آویزه زبانشان است.»
«مرگ با عزت بهتر از زندگی با خواری است.»
و آن جمله تاریخی که انگیزه قیام او را روشن میسازد:«من نه از روی سرمستی و فساد و ستم، بلکه برای اصلاح در امت جدم محمد(ص) قیام کردم.»
پیوند زمین و آسمان
در کتاب «مسند الامام الشهید» حدود بیست دعا و مناجات از امام حسین(ع) نقل شده است. در میان آنها، دعای عرفه جایگاهی ویژه دارد؛ دعایی سرشار از معرفت و توحید که امام حسین(ع) در صحرای عرفات زمزمه کرد و تا امروز، دلهای عاشقان را به آسمان پیوند میزند.
ولادت تا همیشه در تاریخ
ولادت امام حسین(ع)، آغاز راهی است که به آزادگی، کرامت انسانی و دفاع از حقیقت ختم میشود. یاد این ولادت، تنها بزرگداشت یک تولد نیست، بلکه تجدید پیمان با ارزشهایی است که امام حسین(ع) برای آنها زیست و جان داد. او از همان آغاز تولد، چراغ هدایت بود و تا همیشه تاریخ، کشتی نجات انسانهایی خواهد ماند که در طوفان دنیا، به ساحل حقیقت پناه میجویند.
منبع:
_«آفتاب بر نی»/ زینب عطائی/ انتشارات شهید کاظمی
*
