ردپای دیجیتال چیست و چگونه می‌توان آن را کشف و کنترل کرد؟

ردپای دیجیتال به تمام اطلاعات و داده‌هایی اطلاق می‌شود که هنگام استفاده از اینترنت از خود به جا می‌گذارید. این داده‌ها شامل کوکی‌ها، ابزارهای ردیابی و اطلاعاتی است که هنگام ثبت‌نام در پلتفرم‌ها یا ارائه آدرس ایمیل خود ایجاد می‌شود.

اثر انگشت دیجیتال، یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای ردیابی آنلاین کاربران است و می‌تواند به شناسایی افراد و حتی درک شخصیت آن‌ها کمک کند. این اطلاعات اغلب برای تبلیغات هدفمند به کار گرفته می‌شوند، اما کاربردهای آن تنها به تبلیغات محدود نمی‌شود؛ از جمله می‌توان به جاسوسی، آماده‌سازی حملات فیشینگ و مهندسی اجتماعی اشاره کرد که در آن‌ها قربانیان فریب داده می‌شوند.

به همین دلیل، اثر انگشت دیجیتال می‌تواند ابزاری خطرناک باشد و در صورت دسترسی افراد خطرناک، مورد سوءاستفاده قرار گیرد. بنابراین، بررسی و کنترل ردپای دیجیتال و تلاش برای کاهش آن اهمیت ویژه‌ای دارد.
 

ردپای دیجیتال چیست؟

ردپای دیجیتال به تمام اطلاعات و داده‌هایی اطلاق می‌شود که هنگام استفاده از اینترنت از خود به جا می‌گذارید. این داده‌ها شامل کوکی‌ها، ابزارهای ردیابی و اطلاعاتی است که هنگام ثبت‌نام در پلتفرم‌ها یا ارائه آدرس ایمیل خود ایجاد می‌شود.

ردپای دیجیتال به دو نوع تقسیم می‌شود:
•  ردپای فعال: اطلاعاتی که شما داوطلبانه منتشر می‌کنید، مانند عکس‌ها، پست‌ها و ایمیل‌ها.

•  ردپای غیرفعال: اطلاعاتی که بدون آگاهی یا رضایت شما جمع‌آوری می‌شود، مانند سابقه جستجو، کوکی‌ها و فایل‌های ردیابی در وب‌سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی.

اکثر وب‌سایت‌ها از کدهای برنامه‌نویسی برای اتصال به پلتفرم‌های مختلف استفاده می‌کنند تا فعالیت کاربران را ردیابی و آن را با فعالیت‌های خارج از آن‌ها پیوند دهند.

   

آیا امکان تعیین دقیق اثر انگشت دیجیتال وجود دارد؟

حذف کامل یا اندازه‌گیری دقیق ردپای دیجیتال در اینترنت، به ویژه هنگام استفاده گسترده از تلفن‌های همراه و شبکه‌های اجتماعی، عملاً غیرممکن است. با این حال، می‌توان با مدیریت داده‌های به اشتراک گذاشته شده از طریق مرورگرهای اینترنتی، میزان ردپای دیجیتال خود را کاهش داد.

اکثر مرورگرهای استاندارد امکان کنترل کوکی‌ها و مکانیسم‌های ردیابی را فراهم می‌کنند و با پاک‌سازی منظم این داده‌ها، می‌توان از ایجاد ردپای دیجیتال بزرگ و آشکار جلوگیری کرد.

برخی مرورگرها نیز با اولویت دادن به حریم خصوصی، جمع‌آوری اثر انگشت دیجیتال را محدود می‌کنند، از جمله مرورگر Tor، DuckDuckGo و Brave.

 

چگونه از اندازه ردپای دیجیتال خود مطلع شویم؟

ابزارهای متعددی وجود دارند که اندازه ردپای دیجیتال را از طرق مختلف اندازه‌گیری می‌کنند؛ از جمله ابزارهایی که مرورگر شما را ارزیابی کرده و میزان داده‌های به جا مانده را مشخص می‌کنند، یا ابزارهایی که از طریق نقض‌های اطلاعاتی و نشت داده‌ها ردپای دیجیتال شما را شناسایی می‌کنند.
یکی از معروف‌ترین ابزارها در این زمینه، Cover Your Tracks است.

تست اثر انگشت دیجیتال با Cover Your Tracks

بنیاد مرز الکترونیک، یک سازمان غیرانتفاعی مدافع حقوق دیجیتال، ابزار Cover Your Tracks را ارائه کرده است که میزان ردپای دیجیتال کاربران را ارزیابی می‌کند. این ابزار با بررسی مرورگر و میزان محافظت آن از داده‌های شخصی، به کاربران امکان می‌دهد مرورگری امن‌تر انتخاب کنند و فعالیت‌های دیجیتال خود را تحت کنترل داشته باشند.

تست به سادگی از طریق مرورگر انجام می‌شود: مرورگر شما توسط مجموعه‌ای از درخواست‌ها از یک شخص ثالث ارزیابی می‌شود و نتیجه، میزان داده‌های جمع‌آوری شده را نمایش می‌دهد. تفاوت نتایج بین کاربران عمدتاً ناشی از افزونه‌ها و ابزارهای خارجی مورد استفاده در مرورگر است.
 

نتایج آزمایش مرورگرها

بر اساس آزمایش گسترده‌ای که دیجیتال ترندز روی مرورگرهای محبوب جهان انجام داده است، میزان ردپای دیجیتال به شرح زیر است:

•  ویوالدی: ۱۷.۲ بیت داده
•  سافاری اپل: ۱۷.۲ بیت داده
•  پرپلزیت دنباله‌دار: ۱۸.۲ بیت داده
•  گوگل کروم: ۱۸.۲ بیت داده
•  Brave: ۱۸.۲ بیت داده
•  Edge: ۱۸.۲ بیت داده
•  اپرا: ۱۸.۲ بیت داده

بیشتر مرورگرها به دلیل استفاده از هسته متن‌باز کرومیوم، مقدار مشابهی از داده‌ها را ثبت می‌کنند. در این میان، سافاری و ویوالدی کمترین ردپای دیجیتال را از خود به جا می‌گذارند.