چالشهای تأمین خون در کشور؛ از کسری ۱۵ درصدی تا ضرورت جذب جوانان
به گزارش خبرگزاری مهر، بابک یکتاپرست معاون اجتماعی سازمان انتقال خون با بیان اینکه فاصله تا شرایط ایدهآل تأمین خون کشور حدود ۱۵ درصد است، بر لزوم تغییر سیاستها به سمت استفاده از تیمهای سیار و جذب جوانان تأکید کرد و گفت: میانگین سنی اهداکنندگان خون بالا رفته و برای تأمین پایدار در آینده، باید فرهنگسازی از مدارس آغاز شود.
یکتاپرست در خصوص وضعیت تأمین خون کشور اظهار داشت: شرایط را میتوان به بحرانی، تحت کنترل، مطلوب و ایدهآل تقسیم کرد. نکتهای که مطرح شد، فاصله ما تا شرایط ایدهآل است. البته کمبود خاصی نداریم و در حال مدیریت شرایط هستیم؛ اما این مدیریت گاهی به معنای به تعویقافتادن اعمال جراحی است. این کسری در استانها متفاوت است؛ مثلاً در سیستان و بلوچستان باتوجهبه جمعیت بالای بیماران تالاسمی، ضرورت افزایش آمار اهدای خون وجود دارد.
وی افزود: بخشی از مشکلات به زیرساختها و مصرف بالای خون برمیگردد، اما بخش مهمی به عدم دسترسی به اهداکننده مربوط است. در سیستان و بلوچستان ۶۵ درصد جمعیت در روستاها هستند و بهسختی به شهر میآیند. تاکنون سیاست ما ساخت پایگاه بود، اما اکنون به سمت تیمهای سیار خونگیری حرکت میکنیم. تیمهای فعلی سیار مانند یک ون با پنج نفر و هشت تخت است که همان روز برمیگردند، اما نیاز ما در مناطق صعبالعبور به «کانکس خونگیر» است که بتواند خون را ذخیره کند. البته هزینههای نگهداری این کانکسها باتوجهبه مشکلات بودجهای سازمان چالشبرانگیز است.
این مقام مسئول در ادامه به چالش جمعیتی کشور پرداخت و عنوان کرد: با حرکت جمعیت به سمت سالمندی، ما از دو طرف تحتفشار هستیم؛ چرا که سالمندان هم از چرخه اهدا خارج میشوند و هم به دلیل بیماریهای همراه، مصرف خونشان بیشتر میشود. متأسفانه در سالهای اخیر نتوانستیم جوانان را ترغیب کنیم و میانگین سنی اهداکنندگان ما به ۳۵ تا ۵۵ سال رسیده است. ناتوانی ما در برقراری ارتباط با نسل جوان و استفاده از روشهای جذاب برای آنها یک مشکل جدی است.
یکتاپرست با تأکید بر اینکه فرهنگسازی در گروه جوانان بهدرستی انجام نشده است، خاطرنشان کرد: حدود ۲۰ سال پیش مبحثی در کتابهای راهنمایی تحت عنوان آشنایی با سازمان انتقال خون داشتیم که متأسفانه حذف شد. اکنون با شورایعالی انقلابفرهنگی رایزنی کردهایم تا این مبحث را در دبستان و دبیرستان (در سن ۱۷-۱۸ سالگی) بازگردانیم. این فرهنگسازی باید از سن پایین آغاز شود تا نسل بعد وارد چرخه شود.
وی در خصوص نقش رسانهها و اهدای خون در ماه مبارک رمضان گفت: رسانهها نقش مهمی در یادآوری به اهداکنندگان مستمر دارند. در ماه رمضان برخی نگران ابطال روزه هستند، درحالیکه استفتا شده اهدای خون روزه را باطل نمیکند و بر اجر آن میافزاید. توصیه ما اهدا در ساعات ابتدایی یا انتهایی روز است. پایگاههای ما در سراسر کشور تا ساعت ۱۰ یا ۱۱ شب پس از افطار فعال هستند و در مراکز تجمع مذهبی نیز تیمهای سیار مستقر میشوند.
معاون اجتماعی سازمان انتقال خون در پایان با اشاره به پدیده ازدحام در شبهای احیا هشدار داد: خیلیها نذر میکنند در شبهای احیا خون اهدا کنند که کار پسندیدهای است، اما مشکل اینجاست که در این سه شب بهاندازه یک ماه خون اهدا میشود. از هر خون سه فرآورده میگیریم؛ گلبول قرمز با ۳۵ روز ماندگاری، پلاسما با ۶ ماه و پلاکت که فقط ۳ تا ۵ روز قابل نگهداری است و برای بیماران سرطانی حیاتی است. اگر همه در سه شب خون دهند، ما نمیتوانیم پلاکت را تا یک ماه نگه داریم و از بین میرود؛ بنابراین از مردم میخواهیم اهدای خون را در طول سال پخش کنند.
*
