فرانسه پس از استرالیا استفاده کودکان زیر ۱۵ سال از شبکههای اجتماعی را ممنوع میکند
قانونگذاران فرانسوی قرار است از ماه جاری بررسی لایحهای را آغاز کنند که با هدف محافظت از کودکان در برابر استفاده بیش از حد از صفحهنمایشها تنظیم شده است.
قانونگذاران فرانسوی قرار است از ماه جاری بررسی لایحهای را آغاز کنند که با هدف محافظت از کودکان در برابر استفاده بیش از حد از صفحهنمایشها تنظیم شده است. این قانون شامل ممنوعیت دسترسی افراد زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی تا سپتامبر ۲۰۲۶ و همچنین ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در دبیرستانها میشود.
پیشنویس این لایحه مورد حمایت امانوئل ماکرون رئیسجمهور فرانسه قرار گرفته است. او در پیام پایانی سال خود گفت که لازم است «از کودکان و نوجوانان در برابر شبکههای اجتماعی و صفحهنمایشها محافظت کنیم.»
ماکرون پیشتر اعلام کرده بود که پارلمان فرانسه از ژانویه بررسی این طرح را آغاز خواهد کرد.
در متن پیشنویس قانون آمده است: «مطالعات و گزارشهای متعدد اکنون بهروشنی خطرات ناشی از استفاده بیش از حد نوجوانان از صفحهنمایشهای دیجیتال را تأیید میکنند.»
به گفته دولت، کودکانی که دسترسی نامحدود به اینترنت دارند ممکن است در معرض محتوای نامناسب قرار بگیرند، با آزار و اذیت اینترنتی مواجه شده یا دچار اختلالات خواب شوند.
حفاظت دیجیتال
این پیشنویس تنها دو ماده دارد: ارائه خدمات شبکه اجتماعی به افراد زیر ۱۵ سال توسط هر پلتفرم آنلاین غیرقانونی و استفاده از تلفن همراه در دبیرستانها ممنوع خواهد شد. ماکرون گفته است حفاظت از کودکان در فضای آنلاین از اولویتهای دولت اوست، هرچند اجرای قوانین قبلی و انطباق با قوانین بینالمللی با چالشهایی همراه بوده است.
قانون تعیین «سن حقوقی دیجیتال» در ۱۵ سالگی که در سال ۲۰۲۳ تصویب شد، با قوانین اتحادیه اروپا مغایرت داشت و مسدود شد.
ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در مدارس ابتدایی و راهنمایی از سال ۲۰۱۸ اجرا شد، اما بهندرت رعایت میشود.
در سپتامبر ۲۰۲۴ برخی مدارس فرانسه «وقفه دیجیتال» را آزمایش کردند و استفاده از موبایل را در کل ساعات مدرسه ممنوع کردند.
سنای فرانسه نیز اخیرا طرحی جداگانه برای محافظت نوجوانان در برابر استفاده بیش از حد از شبکههای اجتماعی تصویب کرده که شامل لزوم دریافت اجازه والدین برای ثبتنام کودکان ۱۳ تا ۱۶ سال در شبکههای اجتماعی است. این طرح اکنون برای تصویب باید به پارلمان ارائه شود.
نگرانی جهانی از تأثیر شبکههای اجتماعی
این بحث در حالی مطرح میشود که نگرانی جهانی درباره اثر شبکههای اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان رو به افزایش است.
در ماه سپتامبر کمیسیون پارلمانی فرانسه که اثرات روانی تیکتاک را بررسی میکرد، پیشنهاد ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال و همچنین اعمال «مقررات منع رفتوآمد دیجیتال» را برای نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال ارائه کرد.
این کمیسیون پس از آن تشکیل شد که هفت خانواده در اواخر ۲۰۲۴ علیه تیکتاک طرح دعوی کردند و این پلتفرم را به نمایش محتوای تشویقکننده خودکشی برای نوجوانان متهم ساختند.
الهام از ممنوعیت استرالیا
در دسامبر ۲۰۲۵، استرالیا به نخستین کشور جهان تبدیل شد که استفاده از پلتفرمهای بزرگ شبکه اجتماعی از جمله تیکتاک، ایکس، فیسبوک، اینستاگرام، یوتیوب، اسنپچت و تردز را برای کاربران زیر ۱۶ سال ممنوع کرد.
این اقدام با انتقاد شرکتهایی مانند یوتیوب و متا مواجه شده است.
پیش از این یک مطالعه در استرالیا در سال ۲۰۲۵ ابعاد خطرات دیجیتال را در این کشور نشان داده بود. مطابق یافتههای این تحقیق، ۹۶ درصد کودکان استرالیایی ۱۰ تا ۱۵ ساله در شبکههای اجتماعی فعال هستند.
این دادهها میزان گسترده قرارگرفتن کودکان در معرض «محتوای مضر» را نشان میدهد؛ بهطوری که ۷ نفر از هر ۱۰ کودک با محتوای مرتبط با خشونت، زنستیزی، اختلالات غذایی یا خودکشی مواجه شدهاند.
علاوه بر این، گزارش نگرانیهای جدی امنیتی را برجسته کرده و نشان داده است که بیش از نیمی از این کودکان هدف آزار و اذیت اینترنتی قرار گرفتهاند و یک نفر از هر هفت کودک نیز با رفتارهای شکارچیانه یا تلاش برای فریب و سوءاستفاده آنلاین مواجه شده است.
ممنوعیت استرالیا راه را برای بررسی اقدامات مشابه در دانمارک، نروژ و مالزی باز کرده است.
قانونگذاران فرانسوی قرار است از ماه جاری بررسی لایحهای را آغاز کنند که با هدف محافظت از کودکان در برابر استفاده بیش از حد از صفحهنمایشها تنظیم شده است. این قانون شامل ممنوعیت دسترسی افراد زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی تا سپتامبر ۲۰۲۶ و همچنین ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در دبیرستانها میشود.
پیشنویس این لایحه مورد حمایت امانوئل ماکرون رئیسجمهور فرانسه قرار گرفته است. او در پیام پایانی سال خود گفت که لازم است «از کودکان و نوجوانان در برابر شبکههای اجتماعی و صفحهنمایشها محافظت کنیم.»
ماکرون پیشتر اعلام کرده بود که پارلمان فرانسه از ژانویه بررسی این طرح را آغاز خواهد کرد.
در متن پیشنویس قانون آمده است: «مطالعات و گزارشهای متعدد اکنون بهروشنی خطرات ناشی از استفاده بیش از حد نوجوانان از صفحهنمایشهای دیجیتال را تأیید میکنند.»
به گفته دولت، کودکانی که دسترسی نامحدود به اینترنت دارند ممکن است در معرض محتوای نامناسب قرار بگیرند، با آزار و اذیت اینترنتی مواجه شده یا دچار اختلالات خواب شوند.
حفاظت دیجیتال
این پیشنویس تنها دو ماده دارد: ارائه خدمات شبکه اجتماعی به افراد زیر ۱۵ سال توسط هر پلتفرم آنلاین غیرقانونی و استفاده از تلفن همراه در دبیرستانها ممنوع خواهد شد. ماکرون گفته است حفاظت از کودکان در فضای آنلاین از اولویتهای دولت اوست، هرچند اجرای قوانین قبلی و انطباق با قوانین بینالمللی با چالشهایی همراه بوده است.
قانون تعیین «سن حقوقی دیجیتال» در ۱۵ سالگی که در سال ۲۰۲۳ تصویب شد، با قوانین اتحادیه اروپا مغایرت داشت و مسدود شد.
ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در مدارس ابتدایی و راهنمایی از سال ۲۰۱۸ اجرا شد، اما بهندرت رعایت میشود.
در سپتامبر ۲۰۲۴ برخی مدارس فرانسه «وقفه دیجیتال» را آزمایش کردند و استفاده از موبایل را در کل ساعات مدرسه ممنوع کردند.
سنای فرانسه نیز اخیرا طرحی جداگانه برای محافظت نوجوانان در برابر استفاده بیش از حد از شبکههای اجتماعی تصویب کرده که شامل لزوم دریافت اجازه والدین برای ثبتنام کودکان ۱۳ تا ۱۶ سال در شبکههای اجتماعی است. این طرح اکنون برای تصویب باید به پارلمان ارائه شود.
نگرانی جهانی از تأثیر شبکههای اجتماعی
این بحث در حالی مطرح میشود که نگرانی جهانی درباره اثر شبکههای اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان رو به افزایش است.
در ماه سپتامبر کمیسیون پارلمانی فرانسه که اثرات روانی تیکتاک را بررسی میکرد، پیشنهاد ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال و همچنین اعمال «مقررات منع رفتوآمد دیجیتال» را برای نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال ارائه کرد.
این کمیسیون پس از آن تشکیل شد که هفت خانواده در اواخر ۲۰۲۴ علیه تیکتاک طرح دعوی کردند و این پلتفرم را به نمایش محتوای تشویقکننده خودکشی برای نوجوانان متهم ساختند.
الهام از ممنوعیت استرالیا
در دسامبر ۲۰۲۵، استرالیا به نخستین کشور جهان تبدیل شد که استفاده از پلتفرمهای بزرگ شبکه اجتماعی از جمله تیکتاک، ایکس، فیسبوک، اینستاگرام، یوتیوب، اسنپچت و تردز را برای کاربران زیر ۱۶ سال ممنوع کرد.
این اقدام با انتقاد شرکتهایی مانند یوتیوب و متا مواجه شده است.
پیش از این یک مطالعه در استرالیا در سال ۲۰۲۵ ابعاد خطرات دیجیتال را در این کشور نشان داده بود. مطابق یافتههای این تحقیق، ۹۶ درصد کودکان استرالیایی ۱۰ تا ۱۵ ساله در شبکههای اجتماعی فعال هستند.
این دادهها میزان گسترده قرارگرفتن کودکان در معرض «محتوای مضر» را نشان میدهد؛ بهطوری که ۷ نفر از هر ۱۰ کودک با محتوای مرتبط با خشونت، زنستیزی، اختلالات غذایی یا خودکشی مواجه شدهاند.
علاوه بر این، گزارش نگرانیهای جدی امنیتی را برجسته کرده و نشان داده است که بیش از نیمی از این کودکان هدف آزار و اذیت اینترنتی قرار گرفتهاند و یک نفر از هر هفت کودک نیز با رفتارهای شکارچیانه یا تلاش برای فریب و سوءاستفاده آنلاین مواجه شده است.
ممنوعیت استرالیا راه را برای بررسی اقدامات مشابه در دانمارک، نروژ و مالزی باز کرده است.
*
