تیکتاک در کانون اتهام: درخواست ممنوعیت برای نوجوانان زیر ۱۵ سال در فرانسه
پارلمان فرانسه با انتشار گزارشی تکاندهنده، پلتفرم چینی تیکتاک را به عمداً در معرض خطر قرار دادن کودکان و نوجوانان متهم کرد. این گزارش که حاصل شش ماه تحقیق تخصصی است، از الگوریتمی پرده برداشت که تنها هدف آن "کسب سود" به هر قیمتی توصیف شده است. در اقدامی بیسابقه، نتیجه این تحقیق برای پیگرد قضایی به دادستانی کل فرانسه ارجاع داده شد.
یک کمیته پارلمانی در فرانسه با طرح شکایتی رسمی علیه اپلیکیشن تیکتاک، از دادستانی کل این کشور خواسته است استفاده افراد زیر سن قانونی از این پلتفرم را ممنوع کند.
به گزارش ایتنا، این کمیته پس از تکمیل تحقیقات خود درباره خطرات ناشی از فعالیت این شبکه اجتماعی چینی، پیشنهاد کرده است استفاده از تیکتاک برای افراد زیر ۱۵ سال به طور کامل ممنوع شود. این تحقیقات که در مارس ۲۰۲۵ آغاز شده بود، به بررسی تأثیرات روانی این پلتفرم بر کاربران خردسال پرداخته و تیکتاک را «یکی از بدترین شبکههای اجتماعی که جوانان را هدف قرار میدهد» توصیف کرده است.
پیشنهادهای محدودکننده
گزارش نهایی این کمیته شامل ۴۳ توصیه است؛ از جمله ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۵ سال (در حالی که هماکنون نوجوانان میتوانند از ۱۳ سالگی حساب کاربری ایجاد کنند) و ایجاد یک محدودیت دیجیتال برای کاربران ۱۵ تا ۱۸ سال که پلتفرمها را موظف میکند خدمات خود را از ساعت ۱۰ شب به بعد متوقف کنند.
در جریان این تحقیقات، کمیته از ۱۷۸ کارشناس و شاهد نظرخواهی کرده و بیش از ۳۰ هزار مشارکت عمومی را دریافت کرده است. سرانجام، «لور میلر» نماینده پارلمان، جمعبندی این ارزیابی را ارائه داد.
انتقادها از الگوریتم تیکتاک
میلر با انتقاد از «مدل اقتصادی و الگوریتمی» تیکتاک که صرفاً به جذب حداکثری توجه بهویژه در میان نوجوانان متکی است، تأکید کرد اگر این پلتفرم ظرف سه سال آینده نتواند تعهدات مندرج در آییننامه خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا را رعایت کند، باید استفاده از آن برای تمام افراد زیر ۱۸ سال ممنوع شود.
این گزارش الگوریتم تیکتاک را نه بر اساس علایق واقعی کاربران، بلکه بر پایه محتوایی که باعث طولانیتر شدن زمان ماندگاری افراد میشود، معرفی کرده و آن را «دریایی از زباله» و «شبکهای کنترلنشده که محتوای مضر را بهطور گسترده در اختیار نوجوانان قرار میدهد» نامیده است.
به گفته «سروان موتون»، پزشک و متخصص نوروفیزیولوژی، «هدف اصلی تیکتاک نه رفاه کاربران بلکه کسب سود است». همچنین تأکید شده که شرکت مادر تیکتاک، بایتدنس، علیرغم دعوت کمیته، از ارائه توضیحات خودداری کرده است.
خطر محتوای سمی
«آرتور دلاپورته»، رئیس کمیته تحقیق و نماینده حزب سوسیالیست، نیز اعلام کرد این اپلیکیشن عمداً کودکان و نوجوانان را در معرض محتوای سمی، خطرناک و اعتیادآور قرار میدهد. وی افزود: «این گزارش به دفتر دادستانی پاریس ارجاع داده شد چرا که تیکتاک جان کاربران خود را به خطر انداخته است.»
واکنشها در خارج از اروپا
در قاره آفریقا نیز اقدامات مشابهی در جریان است. دولتهای کنیا و جمهوری دموکراتیک کنگو احتمال تعلیق یا محدودسازی این پلتفرم را بررسی میکنند. همچنین در کامرون، شورای ملی ارتباطات به عنوان نهاد نظارتی رسانهای در سال ۲۰۲۴ توافقنامهای با تیکتاک امضا کرد که هدف آن رسیدگی به نگرانیهای مربوط به محتوای نامناسب، اطلاعات گمراهکننده و امنیت دادهها بود.
یک کمیته پارلمانی در فرانسه با طرح شکایتی رسمی علیه اپلیکیشن تیکتاک، از دادستانی کل این کشور خواسته است استفاده افراد زیر سن قانونی از این پلتفرم را ممنوع کند.
به گزارش ایتنا، این کمیته پس از تکمیل تحقیقات خود درباره خطرات ناشی از فعالیت این شبکه اجتماعی چینی، پیشنهاد کرده است استفاده از تیکتاک برای افراد زیر ۱۵ سال به طور کامل ممنوع شود. این تحقیقات که در مارس ۲۰۲۵ آغاز شده بود، به بررسی تأثیرات روانی این پلتفرم بر کاربران خردسال پرداخته و تیکتاک را «یکی از بدترین شبکههای اجتماعی که جوانان را هدف قرار میدهد» توصیف کرده است.
پیشنهادهای محدودکننده
گزارش نهایی این کمیته شامل ۴۳ توصیه است؛ از جمله ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۵ سال (در حالی که هماکنون نوجوانان میتوانند از ۱۳ سالگی حساب کاربری ایجاد کنند) و ایجاد یک محدودیت دیجیتال برای کاربران ۱۵ تا ۱۸ سال که پلتفرمها را موظف میکند خدمات خود را از ساعت ۱۰ شب به بعد متوقف کنند.
در جریان این تحقیقات، کمیته از ۱۷۸ کارشناس و شاهد نظرخواهی کرده و بیش از ۳۰ هزار مشارکت عمومی را دریافت کرده است. سرانجام، «لور میلر» نماینده پارلمان، جمعبندی این ارزیابی را ارائه داد.
انتقادها از الگوریتم تیکتاک
میلر با انتقاد از «مدل اقتصادی و الگوریتمی» تیکتاک که صرفاً به جذب حداکثری توجه بهویژه در میان نوجوانان متکی است، تأکید کرد اگر این پلتفرم ظرف سه سال آینده نتواند تعهدات مندرج در آییننامه خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا را رعایت کند، باید استفاده از آن برای تمام افراد زیر ۱۸ سال ممنوع شود.
این گزارش الگوریتم تیکتاک را نه بر اساس علایق واقعی کاربران، بلکه بر پایه محتوایی که باعث طولانیتر شدن زمان ماندگاری افراد میشود، معرفی کرده و آن را «دریایی از زباله» و «شبکهای کنترلنشده که محتوای مضر را بهطور گسترده در اختیار نوجوانان قرار میدهد» نامیده است.
به گفته «سروان موتون»، پزشک و متخصص نوروفیزیولوژی، «هدف اصلی تیکتاک نه رفاه کاربران بلکه کسب سود است». همچنین تأکید شده که شرکت مادر تیکتاک، بایتدنس، علیرغم دعوت کمیته، از ارائه توضیحات خودداری کرده است.
خطر محتوای سمی
«آرتور دلاپورته»، رئیس کمیته تحقیق و نماینده حزب سوسیالیست، نیز اعلام کرد این اپلیکیشن عمداً کودکان و نوجوانان را در معرض محتوای سمی، خطرناک و اعتیادآور قرار میدهد. وی افزود: «این گزارش به دفتر دادستانی پاریس ارجاع داده شد چرا که تیکتاک جان کاربران خود را به خطر انداخته است.»
واکنشها در خارج از اروپا
در قاره آفریقا نیز اقدامات مشابهی در جریان است. دولتهای کنیا و جمهوری دموکراتیک کنگو احتمال تعلیق یا محدودسازی این پلتفرم را بررسی میکنند. همچنین در کامرون، شورای ملی ارتباطات به عنوان نهاد نظارتی رسانهای در سال ۲۰۲۴ توافقنامهای با تیکتاک امضا کرد که هدف آن رسیدگی به نگرانیهای مربوط به محتوای نامناسب، اطلاعات گمراهکننده و امنیت دادهها بود.
*
