مقایسه شگفتانگیز آیفون ۱۷ پرو با رایانهای که انسان را به ماه رساند
سالهاست این ادعا مطرح میشود که یک گوشی هوشمند امروزی از رایانهای که مأموریت آپولو ۱۱ را به ماه رساند، قدرتمندتر است. بررسی مشخصات فنی رایانه هدایت آپولو و آیفون ۱۷ پرو نشان میدهد این ادعا از نظر توان پردازشی و حافظه تا حد زیادی درست است. با این حال، تفاوت مأموریت و فلسفه طراحی این دو سامانه باعث میشود مقایسه آنها چندان ساده نباشد.
پیشرفت فناوری در دهههای اخیر با سرعتی چشمگیر ادامه داشته و قدرت پردازشی دستگاههای امروزی را به سطحی رسانده است که مقایسه آنها با سامانههای تاریخی دیگر چندان دور از ذهن نیست. یکی از رایجترین ادعاها این است که «یک گوشی هوشمند امروزی از رایانهای که انسان را به ماه رساند، قدرتمندتر است.» اما این ادعا تا چه اندازه صحت دارد؟
به گزاشر خبرگزاری به نقل از BGR، برای پاسخ به این پرسش باید نگاهی به مشخصات رایانه هدایت آپولو (Apollo Guidance Computer یا AGC) بیندازیم؛ رایانهای که در هر ماژول فرماندهی مأموریتهای آپولو، از جمله آپولو ۱۱، وظیفه هدایت و ناوبری فضاپیما را بر عهده داشت.
بر اساس اسناد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، هر AGC تنها ۲۰۴۸ کلمه حافظه قابل پاک شدن (RAM) در اختیار داشت. هر کلمه نیز از ۱۶ بیت تشکیل شده بود؛ بنابراین ظرفیت حافظه رم این رایانه در مجموع به ۳۲٬۷۶۸ بیت یا ۴۰۹۶ بایت میرسید. این در حالی است که آیفون ۱۷ پرو به ۱۲ گیگابایت رم مجهز است؛ ظرفیتی که از نظر حجم حافظه، بیش از ۲٬۹۲۸٬۲۵۷ برابر بیشتر از رایانه هدایت آپولو محسوب میشود.
البته حافظه تنها معیار سنجش توان یک رایانه نیست. AGC علاوه بر رم، از یک پردازنده مرکزی و حافظه فقطخواندنی (ROM) نیز بهره میبرد که دستورالعملهای اصلی سیستم را در خود جای داده بود.
فرکانس پردازنده این رایانه ۲٫۰۴۸ مگاهرتز اعلام شده است؛ هرچند برخی منابع، سرعت عملیاتی مؤثر آن را حدود ۰٫۰۴۳ مگاهرتز برآورد میکنند. همچنین حافظه ROM آن تنها ۷۲ کیلوبایت ظرفیت داشت.
در مقابل، پردازنده آیفون ۱۷ پرو با فرکانسی در محدوده ۸۵۰ تا ۲۱۰۰ مگاهرتز فعالیت میکند و این گوشی در نسخههای مختلف تا ۱ ترابایت فضای ذخیرهسازی در اختیار کاربران قرار میدهد. از این رو، چه از نظر قدرت پردازشی و چه ظرفیت حافظه، آیفون فاصله بسیار زیادی با رایانه مأموریت آپولو دارد.
با وجود این اختلاف چشمگیر، مقایسه مستقیم یک گوشی هوشمند با رایانه آپولو تا حدی گمراهکننده است. AGC محصول اواخر دهه ۱۹۶۰ بود و برای انجام مأموریتی کاملاً تخصصی، یعنی هدایت فضاپیما با بالاترین سطح اطمینان، طراحی شده بود؛ نه برای اجرای برنامههای عمومی یا پردازشهای سنگین امروزی.
از سوی دیگر، استفاده از سختافزار یک گوشی هوشمند در یک مأموریت فضایی الزاماً انتخاب مناسبی نخواهد بود. سامانههای فضایی باید در برابر تشعشعات کیهانی، نوسانات دمایی شدید و شرایط بسیار دشوار محیطی مقاوم باشند؛ ویژگیهایی که در طراحی گوشیهای هوشمند اولویت ندارند.
نکته جالب اینکه حتی گوشیهای هوشمند امروزی نیز الزاماً از رایانههای مورد استفاده در فضاپیماهای مدرن قدرتمندتر نیستند. برای مثال، اگرچه جزئیات سختافزار رایانههای فالکون ۹ شرکت اسپیسایکس بهطور کامل منتشر نشده، گزارشها نشان میدهد این موشکها از پردازندههای دو هستهای x۸۶ بهره میبرند که فرکانس آنها میتواند به حدود ۴٫۱۰ گیگاهرتز برسد؛ رقمی که از فرکانس پردازنده آیفون ۱۷ پرو نیز بالاتر است.
در نهایت، اگرچه این ادعا که یک آیفون از رایانه مأموریت آپولو ۱۱ قدرتمندتر است، از نظر قدرت پردازشی و ظرفیت حافظه کاملاً درست به نظر میرسد، اما نباید فراموش کرد که این دو سامانه برای اهدافی کاملاً متفاوت طراحی شدهاند. رایانه هدایت آپولو با وجود سختافزار بسیار محدود، یکی از مهمترین دستاوردهای مهندسی قرن بیستم بود و نقشی کلیدی در موفقیت نخستین سفر انسان به ماه ایفا کرد.
پیشرفت فناوری در دهههای اخیر با سرعتی چشمگیر ادامه داشته و قدرت پردازشی دستگاههای امروزی را به سطحی رسانده است که مقایسه آنها با سامانههای تاریخی دیگر چندان دور از ذهن نیست. یکی از رایجترین ادعاها این است که «یک گوشی هوشمند امروزی از رایانهای که انسان را به ماه رساند، قدرتمندتر است.» اما این ادعا تا چه اندازه صحت دارد؟
به گزاشر خبرگزاری به نقل از BGR، برای پاسخ به این پرسش باید نگاهی به مشخصات رایانه هدایت آپولو (Apollo Guidance Computer یا AGC) بیندازیم؛ رایانهای که در هر ماژول فرماندهی مأموریتهای آپولو، از جمله آپولو ۱۱، وظیفه هدایت و ناوبری فضاپیما را بر عهده داشت.
بر اساس اسناد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)، هر AGC تنها ۲۰۴۸ کلمه حافظه قابل پاک شدن (RAM) در اختیار داشت. هر کلمه نیز از ۱۶ بیت تشکیل شده بود؛ بنابراین ظرفیت حافظه رم این رایانه در مجموع به ۳۲٬۷۶۸ بیت یا ۴۰۹۶ بایت میرسید. این در حالی است که آیفون ۱۷ پرو به ۱۲ گیگابایت رم مجهز است؛ ظرفیتی که از نظر حجم حافظه، بیش از ۲٬۹۲۸٬۲۵۷ برابر بیشتر از رایانه هدایت آپولو محسوب میشود.
برتری آیفون تنها به حافظه محدود نیست
البته حافظه تنها معیار سنجش توان یک رایانه نیست. AGC علاوه بر رم، از یک پردازنده مرکزی و حافظه فقطخواندنی (ROM) نیز بهره میبرد که دستورالعملهای اصلی سیستم را در خود جای داده بود.
فرکانس پردازنده این رایانه ۲٫۰۴۸ مگاهرتز اعلام شده است؛ هرچند برخی منابع، سرعت عملیاتی مؤثر آن را حدود ۰٫۰۴۳ مگاهرتز برآورد میکنند. همچنین حافظه ROM آن تنها ۷۲ کیلوبایت ظرفیت داشت.
در مقابل، پردازنده آیفون ۱۷ پرو با فرکانسی در محدوده ۸۵۰ تا ۲۱۰۰ مگاهرتز فعالیت میکند و این گوشی در نسخههای مختلف تا ۱ ترابایت فضای ذخیرهسازی در اختیار کاربران قرار میدهد. از این رو، چه از نظر قدرت پردازشی و چه ظرفیت حافظه، آیفون فاصله بسیار زیادی با رایانه مأموریت آپولو دارد.
مقایسه همیشه منصفانه نیست
با وجود این اختلاف چشمگیر، مقایسه مستقیم یک گوشی هوشمند با رایانه آپولو تا حدی گمراهکننده است. AGC محصول اواخر دهه ۱۹۶۰ بود و برای انجام مأموریتی کاملاً تخصصی، یعنی هدایت فضاپیما با بالاترین سطح اطمینان، طراحی شده بود؛ نه برای اجرای برنامههای عمومی یا پردازشهای سنگین امروزی.
از سوی دیگر، استفاده از سختافزار یک گوشی هوشمند در یک مأموریت فضایی الزاماً انتخاب مناسبی نخواهد بود. سامانههای فضایی باید در برابر تشعشعات کیهانی، نوسانات دمایی شدید و شرایط بسیار دشوار محیطی مقاوم باشند؛ ویژگیهایی که در طراحی گوشیهای هوشمند اولویت ندارند.
رایانههای فضاپیماهای امروزی نیز متفاوتاند
نکته جالب اینکه حتی گوشیهای هوشمند امروزی نیز الزاماً از رایانههای مورد استفاده در فضاپیماهای مدرن قدرتمندتر نیستند. برای مثال، اگرچه جزئیات سختافزار رایانههای فالکون ۹ شرکت اسپیسایکس بهطور کامل منتشر نشده، گزارشها نشان میدهد این موشکها از پردازندههای دو هستهای x۸۶ بهره میبرند که فرکانس آنها میتواند به حدود ۴٫۱۰ گیگاهرتز برسد؛ رقمی که از فرکانس پردازنده آیفون ۱۷ پرو نیز بالاتر است.
در نهایت، اگرچه این ادعا که یک آیفون از رایانه مأموریت آپولو ۱۱ قدرتمندتر است، از نظر قدرت پردازشی و ظرفیت حافظه کاملاً درست به نظر میرسد، اما نباید فراموش کرد که این دو سامانه برای اهدافی کاملاً متفاوت طراحی شدهاند. رایانه هدایت آپولو با وجود سختافزار بسیار محدود، یکی از مهمترین دستاوردهای مهندسی قرن بیستم بود و نقشی کلیدی در موفقیت نخستین سفر انسان به ماه ایفا کرد.
*
